De vechters
Gladiatortypes, uitgelegd
De murmillo, retiarius, secutor en thraex: wat elk droeg, wie tegenover wie stond en waarom die koppelingen populair waren.
Boek de gladiatorenshow ↗Kort antwoord
Gladiatoren vochten in vaste types, elk met een eigen helm, schild en wapen. Wikipedia beschrijft de murmillo met een groot rechthoekig schild, de retiarius met een net en drietand, de secutor met een gladde helm ontworpen om de retiarius te bevechten, en de thraex met een klein schild en een gekromd zwaard. Wie de vier kent, volgt een re-enactment gemakkelijker, al hangt het van de artiesten van die avond af welke types u te zien krijgt.
Waarom de types ertoe deden
Volgens Wikipedia zijn de vroegst gedocumenteerde types vernoemd naar volkeren waartegen Rome vocht, zoals de Samniet en de Thraciër, en werden vechters per type aan elkaar gekoppeld, zodat de ene stijl van bepantsering tegenover de andere stond. Die koppeling was deel van de show: zwaar tegen licht, schild tegen net. Het artikel over de secutor voegt toe dat de combinatie van zware bepantsering tegen lichte uitrusting populair was. De boekingspagina van de show vermeldt gladiatorengevechten zonder de types op te sommen, dus deze gids biedt de achtergrond waarmee u de actie kunt volgen.
De murmillo
Wikipedia vermeldt als uitrusting van de murmillo een gladius, een groot rechthoekig houten schild met een kleine bronzen umbo, een versierde gordel, een gesegmenteerde armbeschermer, een grote gehelmde helm met een getralied vizier en een scheenbeschermer over dikke beenkussens. Volgens de encyclopedie dankt dit type zijn naam waarschijnlijk aan het Griekse woord voor vis, een verwijzing naar de visachtige kam van zijn helm in Gallische stijl, en vocht de murmillo vooral tegen de thraex of de hoplomachus.
De retiarius
De retiarius was het lichtst bewapende van de standaardtypen. Wikipedia meldt dat hij een verzwaard net, een drietand van ongeveer menselijke lengte en een dolk droeg, en dat hij een armbeschermer op zijn linkerarm en een schouderbeschermer droeg, zonder helm of schoeisel. Hij vertrouwde op snelheid en afstand, probeerde het net over zijn tegenstander te werpen en dan toe te steken met de drietand. Wikipedia voegt eraan toe dat de Romeinen hem als het laagste type beschouwden, al maakte zijn onbedekte gezicht hem mogelijk populairder bij het publiek.
De secutor
De secutor werd getraind om tegen de retiarius te vechten. Wikipedia meldt dat zijn helm slechts twee kleine ooggaten had, waardoor een drietand zijn gezicht niet kon bereiken, en een ronde bovenkant die niet in een net kon blijven haken. Hij droeg een groot gebogen rechthoekig schild en gewoonlijk een gladius. De naam komt van het Latijnse woord voor volgen, en volgens Wikipedia dramatiseerde deze combinatie een visser tegen een vis. De helm op de foto toont de kleine ooggaten duidelijk.
De thraex
De thraex, of Thraciër, is volgens Wikipedia een van de vroegste typen. Tot zijn uitrusting behoorden een klein schild, dat volgens het artikel rechthoekig, vierkant of rond kon zijn, een kort zwaard met een gebogen kling, scheenplaten, een beschermende gordel gedragen over een lendendoek en een helm met een zijpluim, een vizier en een hoge kam. De gebogen kling is bedoeld om de onbeschermde rug van een tegenstander te verwonden. Een mozaïekonderschrift in het artikel toont een thraex die tegen een murmillo vecht.
Wat dit betekent in de arena
Bij een re-enactment zie je mogelijk sommige van deze typen en andere niet. De boekingspagina van de show vermeldt gladiatorengevechten onder vier soorten voorstellingen, met echte wapens en wapens en harnassen. Als je het grote schild van een murmillo, het net van een retiarius of de smaloogde helm van een secutor herkent, kun je het gevecht lezen zoals de Romeinen dat deden. Het museum op de site toont ook wapens en harnassen van gladiatoren, aldus Turismo Roma, zodat je de uitrusting van dichtbij kunt vergelijken.
Een waarschuwing bij zekerheid
De bovenstaande details komen uit een algemeen naslagwerk, en geleerden discussiëren over delen ervan. Wikipedia merkt op dat sommige antieke schrijvers zeggen dat een murmillo ook tegen een retiarius vocht, maar noemt die combinatie betwist. Ook zegt het dat de details van het duimgebaar dat het lot van een verslagen vechter besliste te onnauwkeurig zijn om te reconstrueren. Een re-enactment is een geïnformeerde reconstructie, dus lees wat u ziet als de lezing van de groep van het bewijsmateriaal, niet als het laatste woord.
Veelgestelde vragen
Welk gladiatortype is het bekendst?
De murmillo en de retiarius behoren tot de bekendste. Wikipedia beschrijft de retiarius met een net en drietand en de murmillo met een groot rechthoekig schild.
Waarom had de helm van de secutor piepkleine ooggaten?
Volgens Wikipedia hielden de twee kleine gaten de drietand van een retiarius van het gezicht, en zou de afgeronde top niet in een net blijven haken.
Zal ik elk type zien tijdens de show?
Niet noodzakelijk. De boekingspagina vermeldt gladiatorengevechten maar niet de types, dus de artiesten van uw avond beslissen.
Bronnen